Hizmetkar Liderlik : Liderlik ne yönetmekle ne de güçle ilgilidir!

Yaşamakta olduğumuz günümüzde ve özellikle yaşadığımız geçen aylarda hem ülkemiz idaresindeki hem de iş dünyamızdaki son genel durumlarla çok alakadar olduğunu düşündüğüm Hizmetkar Lider / Servant Leader konusunu ele almak uygun diye düşünüyorum.

Hizmetkar Lider kim?

Hizmetkar lider tanımı ilk olarak 1970’te Robert K.Greenleaf tarafından ortaya atıldı. En önemli özelliği, bu liderin kendine hizmet etmekten çok takipçilerine, çevresine hizmet etmesi idi. Bu tanımda lider, bir voltran ya da süperman şeklinde değil, yen fikirlerle birlikte yeni platformların ve değişimlerin oluşmasını sağlayan ve buna zemin oluşturmaya gayret eden ve bu şekilde beslenen bir liderdir. Bu şekilde de karar verme gücünü bir he-man edasıyla tamamen kendinde toplamaz, takipçileriyle de paylaşır.

Bulunduğu konumun, koltuğun, mevkinin ona kazandırdıklarıyla tatmin olmaz, bu tip bir lideri tatmin eden kendi üstlendiği liderliği doğrultusunda vizyonuyla onu izleyen takipçilerinin neler kazandığıdır. Elbette burada “hamili kart yakinimdir” şeklinde bir yarar sağlamaktan veya nemalanmaktan bahsetmiyorum. Lideri izleyen insanların, ne kadar gelişebildiği, ne kadar refah içinde yaşayabildikleridir hizmetkar lider için mühim olan.

Liderlik ne yönetmekle ne de güçle ilgilidir.

The Servant Leader (Hizmetkar Lider) kitabının yazarı Ken Blanchard ve Phil Hodges’e göre liderlik ne yönetmekle ne de güçle ilgilidir. Lider, belirlediği vizyon doğrultusunda diğerlerinin en iyi şekilde yaşaması için çalışır. Vizyonu herkes içindir. Bizden olanlar ve olmayanlar şeklinde ayırmaz. Kucaklayıcı özelliği vardır. Bundan hareketle hizmetkar liderin aslında “bilge ruhani lider” tanımına da yaklaşabileceğini çıkarabiliyoruz. Çünkü hizmetkar lider takım ruhunu takipçilerine aşılar. Onları etiketlemez, şunlar, bunlar diye ayırmaz. Agresif ve bölücü bir tutum takınmaz.

Hizmetkar Lider olmak için Blanchard ve Hodges’e göre sahip olunması gereken özellikler şöyle;

1- Vizyon sahibi olmak

2-Çalışma değerlerini ve davranış normlarını tanımlamak

3-Ortaklarla takipçiler için ortam oluşturmak

4-Hizmet bilinciyle hiyerarşinin en altında bulunmak

Hizmetkar Liderlik =Ruhani Liderlik

Daha önceki yazılarımda da belirttiğim gibi, lider olma/liderlik yolculuğunda kişinin kendi yeteneklerin üstüne zamanla deneyim, eğitim ve artan bilginin mevcut olan veya geliştirilmesi mümkün olabilen kişisel becerileri geliştirebilmesi mümkündür. Ancak hizmetkar liderliğin doğasında varolan özellikler daha çok bütünsel bir algıda ve daha derinlikli bir bakış açısında varolduğu için hizmetkar lider olmak için kişinin mevcut doğasında/ruhunda olmayan nitelikleri kazanabilmesi pek mümkün değildir. Yani hizmetkar bir lider olmak isteyen kişinin bu özellikleri ruhunda taşıyor ve karakteri ile sergiliyor olması lazımdır. Eğitilerek, öğrenilerek, şartla şurtla yapılacak bir liderlik tarzı değil, kişinin ruhundan gelen ve sergilenen bir liderlik tarzıdır.

Farkı nedir?

Blanchard ve Hodges’e göre, “kendine hizmet eden lider” (self-serving leader) ve “hizmetkar lider” (servant leader) arasındaki temel fark, ikisinin de verdiği geribildirimdir.

Şöyle ki;

Sadece pozisyonunu önemseyen kendine hizmet eden lider, eleştirilmekten rahatsız olur. Çünkü statüsünü, konumunu kaybetmek onun büyük korkusudur. Bu nedenle kendisine ve yaptıklarına karşı bir yorum ve/veya eleştiri duymak istemez!

Hizmetkar lider ise, vizyonu doğrultusunda herkesi daha iyi kucaklayabilmek için eleştirileri dinler, değerlendirir. Çünkü pozisyonunun geçici olduğunu bilir!

Kaynaklar :

Blanchard K., Hodges P., The Servant Leader, J.Countryman, Nashville, 2003.

Akiş Toduk Y., Türkiye’nin Gerçek Liderlik Haritası, Alfa, Eylül 2004

Barbuto & Wheeler “Becoming a Servant Leader: Do you have what it makes?” (Hizmetkar Lider Olmak : Siz gerekli özelliklere sahip misiniz?)

Yorum Yapılmamış

Yorum Yaz